کد خبر: 2064
ف
مشاغل خانگی گنجی پنهان در اقتصاد
پایگاه اطلاع‌رسانی اسوگی‌_ کسب و کارهای خانگی به عنوان راهکاری مهم برای ایجاد اشتغال و درآمد در سراسر دنیا محسوب می شوند و قابلیت انجام این نوع کسب و کار در «منزل» با مزایای بسیاری برای شاغلان آن همراه است.

مشاغل خانگی فرصتی برای رفع معضل بیکاری و ایجاد شغل های جدید است و می تواند علاوه بر اینکه در رشد و توسعه اقتصادی تاثیر گذارد، در زمینه توسعه اجتماعی نیز باعث تغییرات مثبت شود. در سبک زندگی ایرانیان، فرهنگ کار با ارزش بوده و در دین مبین اسلام نیز تامین معاش خانواده به مثابه جهاد تلقی شده است. با وجود این، آن گونه که شایسته است از ظرفیت مشاغل خانگی بهره گرفته نشده در حالی که هر خانه می تواند یک واحد تولیدی و خدماتی باشد و در راستای تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی نیز موثر واقع شود. مشاغل خانگی بسیار متنوع است و در زمینه های صنایع دستی، تولید و خدمات کشاورزی، دامپروری و شیلات، فعالیت های تولیدی- صنعتی، کسب و کارهای با گرایش فناوری اطلاعات و سایر خدمات دسته بندی می شود و روز به روز در حال افزایش است. در این گزارش سعی شده است وضعیت موجود مشاغل خانگی مورد بررسی قرار گیرد و با شناسایی چالش ها و فرصت های آن، دورنمایی برای برنامه ریزی های توسعه محور ارائه شود.


در این باره در  گفت و گو میکنیم با مسلم خانی- استاد دانشگاه و مشاور و مدرس کسب و کار و مرتضی پرهیزکار - عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی و متخصص کارآفرینی که هریک نظرات کارشناسی خود در خصوص مشاغل خانگی را بیان کرده اند.


خانی با اشاره به قدمت کسب و کارهای خانگی در ایران گفت: مطالعات نشان می دهد که از دوره قزلباش ها به بعد ایجاد شغل درون منزل وجود داشته و بانوان ایرانی و برخی از مردان که در حوزه کشاورزی و دامداری فعال بودند، اوقات فراغت خودشان را با کسب و کارهایی که در منزل قابل انجام بود می گذراندند. وی ادامه داد: مشاغل خانگی در بسیاری از کشورهای دنیا نیز سابقه دارد. وی افزود: تفاوتی که ما با کشورهای دیگر داریم این است که آنها زودتر از ما به فکر ساماندهی و حمایت و مدیریت مشاغل خانگی افتادند ولی در ایران عملا از سال 1389 قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی به تصویب رسید. این مدرس کسب و کار و کارآفرینی ادامه داد: در حال حاضر 307 شغل خانگی به عنوان رشته های شغلی دارای مجوز از تایید و تصویب ستاد ساماندهی مشاغل خانگی به طور رسمی اعلام شدند و این رشته ها رو به افزایش هستند و طبق آخرین آمار حدود 407 رشته شغلی وجود دارد. خانی اظهار کرد: کشور چین در حوزه مشاغل خانگی پیشتاز و پیشرو بوده و حدود 1040 شغل خانگی دارد و بیش از 30 درصد از محصولاتی که در بازار چین وجود دارد و اغلب آنها نیز صادر می شود، محصولاتی است که در منازل تهیه می شود.


مشاغل خانگی معاف از مالیات هستند
خانی در مورد مکانیزم های تشویقی برای توسعه کسب و کار های خانگی گفت: معمولا در همه کشورهای دنیا مشوق هایی برای توسعه مشاغل خانگی وجود دارد و در ایران نیز معافیت کامل مشاغل خانگی از مالیات، اعطای بخشی از بیمه سهم کارفرمای شاغلین خانگی و اعطای تسهیلات وام از جمله مکانیزم های تشویقی است.


بیش از 96 درصد مشاغل خانگی مستقل است
خانی در مورد انواع مشاغل خانگی تصریح کرد: مشاغل خانگی به دو شکل مستقل و شرکت های پشتیبان مشاغل خانگی وجود دارد که مشاغل خانگی مستقل در ایران پیشینه بسیار داشته، معمولا به صورت انفرادی انجام می شود و بیشترین طرفدار را دارد و طبق آخرین گزارش‌ها، از مجموع مجوزهایی که تاکنون صادر شده است بیش از 96 درصد مشاغل خانگی مستقل است و تنها 4 درصد از مشاغل خانگی به صورت گروهی و در قالب شرکت های پشتیبان مشاغل خانگی است. این مدرس کسب و کار و کارآفرینی در مورد چالش های مشاغل خانگی مستقل گفت: این مشاغل در فتح بازار و مشتری یابی مشکلات جدی دارند و در بسیاری از موارد پایداری لازم را نداشته همچنین امکان استفاده و تهیه مواد اولیه ارزان قیمت را ندارند و موضوع عدم استانداردها و عدم برندینگ نیز از جمله چالش هایی است که در مورد مشاغل خانگی مستقل وجود دارد. وی ادامه داد: جهت رفع چالش های مشاغل خانگی مستقل، در بسیاری از کشورها از الگوی هلدینگ های کسب و کار یا شرکت های مادرتخصصی به منظور ساماندهی مشاغل خانگی یا کسب و کارهای کوچک استفاده می شود.


ستاد ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی به خوبی عمل نکرده است

وی با اشاره به عملکرد نامطلوب ستاد ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی گفت: این ستاد طبق آیین نامه و دستورالعمل های اجرایی به خوبی عمل نکرده است و به عنوان نمونه، در قانون شهرداری ها مکلف به ایجاد بازارچه های فصلی، دوره ای و مداوم برای مشاغلین خانگی شدند تا شاغلین محصولات و خدماتشان را ارائه کنند اما آنطور که شایسته است به این موضوع توجه نشده و وحدت رویه ای در این مورد وجود ندارد. خانی ادامه داد: همچنین وزارت صنعت، معدن و تجارت مسئولیت راه اندازی نمایشگاه دائمی محصولات مشاغل خانگی را دارد اما این فضا نیز ایجاد نشده است و علی رغم تاثیر بسزایی که می تواند در ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی داشته باشد، همچنان جای آن خالی است.


پندارهای مربوط به مشاغل خانگی جدی نبوده است
وی با بیان اینکه پندارهای مربوط به مشاغل خانگی جدی نبوده گفت: باورهای نادرستی در مورد مشاغل خانگی وجود دارد و تصور عموم این است که اگر کسی نتواند در بیرون از منزل شغلی پیدا کند و استخدام شود به ناچار شغل خانگی ایجاد می کند و یا اینکه مشاغل خانگی مختص زنان است و آن هم زنان سرپرست خانوار که البته این باور هم اشتباه است و باور اشتباه دیگر این است که مشاغل خانگی برای افراد غیرتحصیلکرده است و قشر تحصیلکرده آمادگی پذیرش برای راه اندازی کسب و کار خانگی را ندارند.


توسعه کسب و کار خانگی راه حلی برای اشتغال بانوان تحصیلکرده
وی توسعه کسب و کار خانگی راه حلی برای اشتغال بانوان تحصیلکرده دانست و عنوان کرد: در صورت توسعه شرکت های پشتیبان مشاغل خانگی، تعداد زیادی از قشر تحصیلکرده می توانند مشاغل خانگی داشته باشند که در این راستا با توجه به نرخ بیکاری 40 درصد برای بانوان تحصیلکرده این الگو می تواند آنها را وارد چرخه تولید اقتصادی کند و در کنار مدیریت زندگی و خانواده در منزل فعالیت اقتصادی نیز داشته باشند. همچنین تدوین دوره های آموزشی دانش اجتماعی به صورت عمومی و اختصاصی برای توسعه حرفه ای مشاغل خانگی موثر است. خانی همچنین اظهار داشت: باوجود فعالیت های موثر سازمان های متولی از جمله کمیته امداد امام خمینی، سازمان بهزیستی و سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری تا کنون کمتر از 50 هزار شغل خانگی ایجاد شده است.


ظرفیت ایجاد یک میلیون و 500 هزار شغل خانگی وجود دارد
این مدرس کارآفرینی در ادامه بیان کرد: با استفاده از الگوی شرکت های مادرتخصصی و پشتیبان مشاغل خانگی می توان قریب به یک میلیون و 500 هزار شغل خانگی در ایران ایجاد کرد که این مشاغل به دلیل الگوی خوشه ای پایدار هستند و می توانند در تولید ناخالص داخلی نیز سهیم باشند. خانی تاکید کرد: براساس الگوی خوشه ای کسب و کار خانگی با استفاده از شرکت‌های مادرتخصصی می توان ظرف مدت 3 سال مشاغل خانگی در ایران را توسعه داد.


مشاغل خانگی گنجی پنهان در اقتصاد
پرهیزکار به عنوان متخصص کارآفرینی، مشاغل خانگی را گنجی پنهان در اقتصاد دانست و با اشاره به تنوع و تکثر مشاغل خانگی گفت: در قانون مشاغل خانگی، مشاغلی هستند که مختص محیط روستایی هستند و یا در شهر قابلیت انجام دارند به طوری که از تولید صنایع دستی تا پرورش غاز و اردک و پرورش قارچ را دربر می گیرد. وی افزود: تنوع در انجام مشاغل خانگی نیز زیاد است به طوری که بعضی از آنها توسط خانم ها انجام می شود و در واقع خانم ها از فرصت در منزل بودن برای تولید استفاده می کنند که می تواند صرفا به مصرف خانواده برسد و یا بخشی از آن فروخته شده و به اقتصاد خانواده کمک کند.


پرهیزکار اظهار کرد: مشاغل خانگی فامیلی نیز وجود دارد که در آن نوع مشاغل معمولا خانم ها مسئولیت تهیه و بسته بندی و آماده سازی را برعهده دارند و مردان خانواده مسئول توزیع و فروش هستند.وی ادامه داد: شکل دیگری از مشاغل خانگی آنهایی هستند که پیش از این نیز وجود داشته و در حال حاضر با تکنولوژی آمیخته شده از قبیل مشاوره، نویسندگی، ویراستاری که در منزل انجام می شود. پرهیزکار در رابطه با تاثیر مشاغل خانگی اظهار داشت: مشاغل خانگی خرد در تولید ناخالص داخلی (GDP) خیلی تاثیرگذار نیست و ارزش افزوده اقتصادی محدود دارد اما به دلیل اینکه روح مشارکت در بانوان را زنده نگه می دارد و باعث پرورش خلاقیت می شود، در کنار ارزش های اقتصادی، ارزش های فرهنگی و اجتماعی دارد و تولید ارزش می کند. وی درباره انواع دیگری از مشاغل خانگی اضافه کرد: امروزه با رشد و توسعه فناوری اطلاعات مشاغلی از جمله طراحی وب سایت، مدیریت سایت و شبکه های اجتماعی، گردآوری و تحلیل اطلاعات، رصد محصول یا موضوعی خاص در اینترنت وجود دارد که این مشاغل، خوداشتغال یا بدون مرز هستند.


مشاغل خانگی به خوداشتغالی گره خورده است
پرهیزکار همچنین با بیان اینکه مشاغل خانگی به خوداشتغالی گره خورده است، اذعان داشت: خوداشتغالی فرصتی خوب و یکی از گزینه های جدی در اشتغال است و می تواند یکی از زمینه های اشتغال در عصر جدید به ویژه در شهر تهران باشد اما ظرفیت آن برای اشتغال زایی و رفع بیکاری شناخته شده نیست. وی با بیان اینکه افراد خوداشتغال چابک‌تر هستند و بسیاری از هزینه های خدماتی را ندارند و از معضلات شهری از جمله روزمرگی، رفت و آمد و ترافیک نیز به دور هستند، خاطرنشان کرد: 15درصد از جمعیت شاغل کشور انگلستان خوداشتغال هستند و شامل مشاوران، محققان، معلمان خصوصی، طراحان و از این قبیل مشاغل می شود که البته می توان پزشکان، وکلا، بازیگران و ورزشکاران را نیز خوداشتغال در نظر گرفت.

منبع: پایگاه خانه کارآفرینان ایران

مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.